1. Home
  2. Onderwerpen
  3. Gezondheid en tandarts
  4. Na hoeveel tijd krijg je buikgriep na besmetting?
Na hoeveel tijd krijg je buikgriep na besmetting?

Na hoeveel tijd krijg je buikgriep na besmetting?

6 min lezen

Buikgriep begint meestal 1-3 dagen na besmetting, maar afhankelijk van het virus kunnen de eerste klachten na 12 uur tot 10 dagen ontstaan. Die wachttijd heet de incubatietijd van buikgriep. Is er thuis iemand ziek? Dan merk je een eventuele besmetting dus niet altijd meteen, ook als je het virus al bij je draagt.

Wanneer beginnen de klachten per virus?

Bij norovirus ontstaan klachten meestal binnen 12-48 uur. Rotavirus geeft doorgaans na ongeveer 2 dagen klachten. Sommige andere virussen doen er langer over.

Veroorzaker Gebruikelijke tijd tot de eerste klachten
Norovirus 12-48 uur
Rotavirus Ongeveer 2 dagen, meestal 1-3 dagen
Enterisch adenovirus 3-10 dagen

Deze tijden zijn richtlijnen, geen aftelklok. Twee mensen die tijdens dezelfde maaltijd besmet raken, hoeven niet op hetzelfde moment ziek te worden. De één ligt de volgende avond met misselijkheid op bed, terwijl de ander pas later diarree krijgt.

De incubatietijd van buikgriep hangt vooral af van de veroorzaker. Zonder onderzoek weet je meestal niet welk virus je hebt. Alleen het aantal uren tussen een contact en de eerste klachten geeft daarover geen zekerheid.

Meer informatie over de afzonderlijke virussen staat bij het RIVM over norovirus en het RIVM over rotavirus.

Kun je dezelfde dag al ziek worden?

Ja, bij norovirus kunnen de klachten ongeveer 12 uur na besmetting beginnen. Raak je vroeg in de ochtend besmet, dan kun je diezelfde avond al misselijk worden, overgeven of diarree krijgen.

Beginnen de klachten slechts een paar uur na het eten? Dan kan voedselvergiftiging door gifstoffen in eten een verklaring zijn. Daarbij hoef je niet eerst te wachten tot een virus zich in je lichaam heeft vermenigvuldigd.

Toch bewijst dat niet dat je laatste maaltijd de boosdoener was. Misschien raakte je eerder besmet, bijvoorbeeld via een huisgenoot of een toilet. Omdat de klachten pas later verschijnen, is de bron vaak lastig te achterhalen.

Ook de plek waar je ziek wordt, zegt weinig over de plek waar je besmet raakte. Wie op vakantie klachten krijgt, kan het virus al vóór vertrek hebben opgelopen.

Kunnen klachten pas na een week beginnen?

Een week tussen besmetting en de eerste klachten is mogelijk, bijvoorbeeld bij enterisch adenovirus. Daarvoor geldt een gebruikelijke incubatietijd van 3-10 dagen.

Voor norovirus is een week juist langer dan gebruikelijk. Krijg je zeven dagen na een bezoek aan een zieke vriend klachten? Dan kan een andere of latere blootstelling de oorzaak zijn.

Dat speelt vooral binnen gezinnen. Een ziek kind kan bijvoorbeeld een deurklink of toilet besmetten. Als een ouder het virus enkele dagen later oppikt, begint diens incubatietijd op dat latere moment. Niet op de dag waarop het kind ziek werd.

Ook bacteriën en parasieten kunnen diarree en buikpijn veroorzaken. De term ‘buikgriep’ vertelt dus niet automatisch welke ziekteverwekker erachter zit. Daarom kun je de incubatietijd van buikgriep niet gebruiken om zelf een diagnose te stellen.

Ben je tijdens de incubatietijd al besmettelijk?

Bij sommige buikgriepvirussen kun je het virus al verspreiden voordat je klachten krijgt. Geen diarree of misselijkheid hebben, betekent daarom niet altijd dat je niemand kunt besmetten.

Bij norovirus kunnen virusdeeltjes via ontlasting en braaksel op handen, eten en oppervlakken terechtkomen. Bij braken kunnen kleine druppeltjes zich bovendien in de omgeving verspreiden.

De kans op overdracht is vooral groot tijdens de klachten en kort daarna. Ook na herstel kunnen er nog virusdeeltjes in de ontlasting zitten. Dat kan weken aanhouden, maar betekent niet dat je die hele periode even besmettelijk bent.

Drie periodes lopen hier door elkaar:

  • Incubatietijd: de tijd tussen besmetting en de eerste klachten.
  • Klachtenduur: de dagen waarop je bijvoorbeeld overgeeft of diarree hebt.
  • Besmettelijke periode: de tijd waarin je de ziekteverwekker kunt doorgeven.

De incubatietijd van buikgriep zegt dus niet hoelang je thuis moet blijven. Daarvoor tellen je klachten en je werkzaamheden mee.

Wat kun je doen als iemand thuis buikgriep heeft?

Wachten op klachten voorkomt geen besmetting. Goede hygiëne helpt om de kans op verspreiding te verkleinen, ook wanneer nog niet iedereen in huis ziek is.

Was je handen met water en zeep na toiletbezoek, na het verschonen van een luier en voordat je eten klaarmaakt. Handalcohol werkt tegen norovirus minder goed en vervangt handen wassen niet.

Praktische maatregelen voor thuis:

  • Gebruik een eigen handdoek of papieren wegwerphanddoekjes.
  • Maak het toilet en veel aangeraakte plekken regelmatig schoon.
  • Ruim braaksel en diarree meteen op en was daarna je handen.
  • Was bevuild beddengoed en kleding zo mogelijk op 60 graden.
  • Maak geen eten voor anderen klaar zolang je overgeeft of diarree hebt.

Werk je in de zorg, kinderopvang of met voedsel? Overleg dan met je werkgever over terugkeer naar het werk. Daar kunnen aanvullende afspraken gelden, ook nadat de klachten zijn gestopt.

Hoe lang duren de klachten daarna?

Buikgriep gaat meestal binnen enkele dagen vanzelf over. Bij norovirus duren de klachten vaak 1-3 dagen. Diarree kan langer aanhouden, soms ongeveer een week.

De ziekteduur begint bij de eerste klachten, niet bij de besmetting. Wie twee dagen na besmetting ziek wordt en vervolgens drie dagen klachten houdt, heeft dus twee verschillende periodes doorgemaakt.

Tijdens het ziek zijn is voldoende drinken het belangrijkste. Neem regelmatig kleine slokjes als grotere hoeveelheden misselijkheid uitlokken. Bij veel vochtverlies kan ORS helpen om water en zouten aan te vullen. Gebruik het volgens de aanwijzingen op de verpakking.

Eten mag als je daar trek in hebt. Een speciaal dieet is meestal niet nodig. Lees voor praktische adviezen de informatie over buikgriep op Thuisarts.nl.

Wanneer moet je de huisarts bellen?

Wacht niet af hoeveel dagen de klachten ‘horen’ te duren als je tekenen van uitdroging krijgt. Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij sufheid, verwardheid of het gevoel dat je gaat flauwvallen.

Neem ook contact op bij weinig of niet plassen, aanhoudend overgeven, bloed in de ontlasting of ernstige, aanhoudende buikpijn. Voor jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde afweer is eerder overleg verstandig.

Gebruik je medicijnen en verlies je veel vocht? Vraag de huisarts of apotheek om advies. Uitdroging kan invloed hebben op de veiligheid van bepaalde middelen.

Veelgestelde vragen

Is de incubatietijd altijd 24 uur?

Nee. De incubatietijd van buikgriep bedraagt meestal 1-3 dagen, maar verschilt per virus. Bij norovirus zijn 12-48 uur gebruikelijk. Enterisch adenovirus kan pas na 3-10 dagen klachten geven.

Kun je besmet zijn zonder ziek te worden?

Ja. Een besmetting veroorzaakt niet bij iedereen merkbare klachten. Bij sommige virussen kun je bovendien al virusdeeltjes uitscheiden voordat je ziek wordt.

Ben ik na 48 uur zonder klachten veilig?

Na 48 uur zonder klachten wordt norovirus door die ene blootstelling minder waarschijnlijk. Helemaal uitsluiten kun je buikgriep daarmee niet. Andere verwekkers hebben een langere incubatietijd en je kunt intussen opnieuw zijn blootgesteld.

Kun je buikgriep krijgen door naast iemand te zitten?

Alleen naast iemand zitten is meestal niet de belangrijkste besmettingsroute. Het risico zit vooral in besmette handen, oppervlakken, voedsel en contact met braaksel. Als iemand dichtbij overgeeft, kunnen virusdeeltjes in de omgeving terechtkomen.

Kun je kort na herstel opnieuw buikgriep krijgen?

Ja. Verschillende virussen kunnen vergelijkbare klachten veroorzaken. Een eerdere infectie beschermt je niet tegen alle andere verwekkers. Terugkerende klachten bewijzen overigens niet meteen dat je opnieuw besmet bent; je darmen kunnen na een infectie nog gevoelig zijn.